Kur’an Hümeze suresi ahlak eğitimi surelerinden birisidir. Hümeze suresi dedikodu yapanların kaş ile göz ile yüz ifadesi ile alay edenlerin sonunun neresi olacağını bize gösteren suredir. Hani çok umursamadan yaptığımız dedikodular var ya! Birilerini çekiştirmeden duramadığımız, eğlence olsun diye yaptığımız dedikodular…Bu dedikoduların sonu nereye varıyor görelim.
(1-2)Arkadan çekiştiren, ayıp kusur arayan, servet toplayan ve onu sayıp duran herkesin vay haline!
Rabbimiz veyl olsun, yazıklar olsun diyor. Kime? Hümeze yapana. Nedir peki hümeze yapmak.? Hümeze arkadan konuşup alay etme, karalama, olumsuz konuşma demektir. Yani gıybet etmek demektir. Ben gıybet etmiyorum, onda olanı söylüyorum diyorsanız zaten olan kötü özelliği yaymaktır hümeze. Olmayan bir şeyi söylemeye iftira denir. Aman kimse duymasın diye başlayan fısıldaşmalar, bir iki dedikodu yapalım da ağzımız tatlansın diye başlayan konuşmalar…
Lümeze ise hümezeden daha şiddetlidir, daha kötüdür, daha cesaretlidir. İnsanları yüzlerine karşı kaş göz hareketiyle, dudak bükmeyle küçümsemektir. Bu da yetmezmiş gibi yüzlerine pat pat kötülüklerini sayar. En tuhaf yanı da bunu mertlik, yiğitlik olarak görür ama öyle değildir. Çünkü o kendi denginde olanı değil, kendinden mal, makam bakımından aşağı olana bunu yapar. Mert ise kendi denginde olana kötülükleri yüzüne karşı söyler, ama o söyleyemez.
Maalesef bizler dedikodu yapmayı çok sevdik. O kadar çok sevdik ki artık normal hale geldi. Halbuki Rabbimiz bize ne buyurmuştu? Hucurat 12: Ey iman edenler. Bize diyor, herkes üstüne alınsın. Zannın birçoğundan sakının. İyi zan ve kötü zan vardır. Hani bir arkadaşınız size selam vermezse işi yoğundur, dikkat edememiştir demek iyi zan; kibirlenmiştir, gördüğü halde selam vermiyor bak demek kötü zandır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın. Biriniz diğerini arkasından çekiştirmesin. Bu ifadeye dikkat! Biriniz ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz. Neden ölmüş kardeşiniz ifadesini kullandı? Tiksinmemiz için. Ölü etini kimse yemez. Bir de dedikodu yapılan kişi o ortamda olmadığı için kendini savunamaz, ölü gibi sessiz, dilsiz ya. Kardeşiniz ifadesi var. Aynı anneden dünyaya geldiğimizle de , aynı dinden olduğumuzla da kardeşiz. Hucurat 10 da Bütün Müslümanlar kardeştir. diyor. Hepimiz kardeşiz değil mi? Öyleyse kardeşlerimizin kuyusunu kazmayalım. O halde Allahtan korkun dedi. Allahtan korkan dedikodu yapmaz, alay etmez.
Bu dedikodu yapanlar var ya malını hep sayar, durmadan sayar. Bu ona zevk verir. Bundan da mutlu olur. Bizler neleri saydık?
Bu malı sayan insanlar en sonunda o malın kendisini ebedileştireceğini, ölümsüzleştireceğini sanar. İşte bundan dolayı da hümeze ile lümezeyi çokça yapar. Çünkü ölmeyecek, hesap vermeyecektir o. Ayrıca ölümü düşünmeyen kişi haram lokma da yer, ölmüş kardeşinin etini de yer, her şeyi de yapar, keyfine göre yaşar.
DEDİKODU YAPANLARIN ÖZEL CEZASI
(4)Hayır! Andolsun ki o, hutameye atılacaktır.
Kıran, parçalayan her şeyi yakarak kırıp geçiren. Rabbimiz Kur’anda insan ilişkilerinin bozulmaması için caydırıcı ceza koyar ki kulları o kötü davranışı yapmasınlar.
(7-9)Uzatılmış direklere bağlı olarak içine hapsedildikleri, yükselip yürekleri saran ateş!
Dedikodu ettiğin, alay ettiğin, dudak büktüğün insanın canı çok yandı, o kadar çok üzdün ki sözlerinle adeta onun kalbine mızrak sapladın. Kalpleri derinden üzdün. Onun için bu ceza kalbe işler. İçine kadar işler. Tıkanıp kalmış gibi çaresiz hissedecektir. Dedikodu yaptığın gariban da öyle hissetmişti. Dedikodu yapan insan hutameye atıldığında ölecek mi? Ölmeyi çok isteyecek ama ölmeyecek.
Zuhruf 77: Onlar cehennem bekçisine: “Ey Mâlik! Ne olur, Rabbine yalvar da canımızı alsın, işimizi bitirsin!” diye feryat edecekler. O da: “Hayır, siz burada devamlı kalacaksınız!” diye karşılık verecek.
Dünyadaki her acı, her sıkıntı bir gün bitiyor ama cehennem azabı ebedi oluyor.
Bu kötü insanları Rabbimiz unutacaktır. Araf 51: O kafirlere de ki oyun ve eğlenceyi kendilerine din edindiler. Ciddiye almayarak yaptılar ve dünya hayatı kendilerini aldattı. Onlar bugünle karşılaşmayı unuttukları ve ayetlerimizi inkar ettikleri gibi bizde bugün onları unutacağız. Ceza olarak Rabbimizin unuttuklarından olmamak için insanları kötülemeyi bırakmalıyız. İyi sözler söylemeliyiz.
Peki biz bu dedikoduyu, alay etmeyi yapmadık ama bulunduğumuz ortamda yapılıyor. Nasıl davranacağız? Kuzu kuzu kenarda dinleyecek miyiz?
Enam 68: Ayetlerimiz hakkında uygunsuzluğa dalanları gördüğün zaman kendilerinden yüz çevir. Ta ki başka söze dalsınlar. Kafamızı hafif çevirebiliriz, edinilen sözden memnuniyetsizliğimizi, hoşlanmadığımızı belli edebiliriz. Lafı değiştirmeye çalışabiliriz. Baktık hala devam ediyorlar. Nisa 140: Allah’ın ayetleriyle inkar edildiğini ve onlarla alay edildiğini işittiğiniz zaman, başka söze geçmedikçe o kafirlerle oturmayın. Aksi halde siz de onlar gibi olursunuz. Susturamıyorsak bari onlarla oturup dinlemeyeceğiz. Çünkü susmak denilenlere katılmak demektir. Bu konuda Peygamber Efendimizin bir hadisini hepimiz biliyoruzdur. Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır, diye. Dedikodu yapanlar, kötülüğü yayanlar Allah’ın ayetlerine uymayarak asıl haksızlığı Allah’a yapmıyorlar mı? Yapıyorlar. Peygamberimize, Enam 33 te : Yemin olsun ki söyledikleri laf seni cidden incitiyor. Bununla beraber onların yalancı dedikleri sen değilsin. Fakat zalimler Allah’ın ayetlerini inkar ediyorlar.
Ebu cehil Peygamberimize: – Biz seni yalanlamıyoruz, getirdiğin kitabı yalanlıyoruz. Diyordu ya aynısı. Şimdi de insanlar Hümeze suresini göstererek: – Başımıza hoca mı kesildin, abartma derler. Halbuki bu tepkiyi gösteren de müslüman. Demek ki Allah’ın ayetleri karşısında kendini değiştirmemek de inkar oluyor. Oysa gerçek müminler nasıldır?
Enfal 2: Gerçek müminler ancak o müminler ki Allah anıldığı zaman yürekleri ürperir, karşılarında ayetleri okunduğu zaman imanlarını arttırır ve Rablerine tevekkül ederler. Rabbimiz dedikoduyu yasakladı mı asla yapmayız derler. Rabbimizin emirlerine uyarlar.
Onun için ne yapacağız? Peygamberimizin hadisinde ‘’ Ya hayır söyle ya sus. ‘’Dediği gibi ya hayır söyleyeceğiz ya da susacağız. Ayrıca kendimize yapılamasını istemediğimizi başkasına da yapmayacağız ki böylece ‘’ ben müslümanım’’ sözünün hakkını vermiş olalım.
Selam ve Dua ile…
